Termoelektrik modul, Peltier moduly (termoelektrik sowadyjy modullar, TEC diýlip hem atlandyrylýar) awtoulag sowadyjylarynda we awtoulag sowadyjylarynda sowadyjylygy gazanmak üçin Peltier täsirini ulanýan adaty tehnologiýadyr. Bu listleriň awtoulag sowadyjylarynda esasy ulanylyş aýratynlyklary, artykmaçlyklary, çäklendirmeleri we ösüş meýilleri aşakdakylardyr:
1. Iş prinsiplerine umumy syn
Termoelektrik sowadyjy modul, peltier moduly, peltier elementi N-tipli we P-tipli ýarymgeçiriji materiallardan ybarat. Göni tok berlende, çatrykda temperatura tapawudy döreýär: bir tarap ýylylygy özüne siňdirýär (sowuk tarap), beýleki tarap bolsa ýylylygy çykarýar (gyzgyn tarap). Makul ýylylyk ýaýradyjy ulgamy (wentýatorlar, ýylylyk siňdirijiler ýaly) dizaýn etmek arkaly ýylylygy çykaryp bolýar we şeýdip sowadyjynyň içinde sowadyjy üpjün edilýär.
2. Awtomobil sowadyjylarynda, termoelektrik awtoulag sowadyjylarynda, çakyr sowadyjylarynda, piwo sowadyjylarynda, piwo sowadyjylarynda artykmaçlyklar
Kompressor ýok, sowadyjy serişde ýok
Freon ýaly däp bolan sowadyjy serişdeleri ulanmaýar, ekologiýa taýdan arassa we syzma howpuny döretmeýär.
Ýönekeý gurluş, hereket edýän bölekler ýok, sessiz işleýär we pes titreme.
Kiçi ölçegli, ýeňil agramly
Kiçi awtoulag sowadyjylaryna ýa-da stakan saklaýjy sowadyjy enjamlara integrasiýany ýeňilleşdirýän giňişlikli awtoulag gurşawy üçin amatly.
Çalt işe girizmek, takyk gözegçilik
Çalt jogap bermek bilen sowadyş üçin elektrik toguny açyň; häzirki ululygy sazlamak arkaly temperaturany takyk dolandyryp bolýar.
Ýokary ygtybarlylyk, uzak ömür
Mehaniki aşynma ýok, ortaça ömri on müňlerçe sagada ýetip biler, tehniki hyzmat çykdajylary az.
Sowatmak we gyzdyrmak režimleriniň ikisini hem goldaýar
Tok ugruny üýtgetmek sowuk we gyzgyn uçlary üýtgedip biler; käbir awtoulag sowadyjylarynda gyzdyryjy funksiýalar bar (meselem, kofeni ýyly saklamak ýa-da iýmiti gyzdyrmak).
3. Esasy çäklendirmeler
Pes sowadyş netijeliligi (pes COP)
Kompressor sowadyjysy bilen deňeşdirilende, energiýa netijeliligi deňeşdirme boýunça pes (köplenç COP < 0.5), ýokary energiýa sarp edilişi, uly kuwwatly ýa-da çuňňur doňduryş talaplary üçin laýyk däl.
Çäklendirilen maksimum temperatura tapawudy
Bir basgançakly TEC, bir basgançakly termoelektrik sowadyş modulynyň iň ýokary temperatura tapawudy takmynan 60–70°C. Daşky gurşawyň temperaturasy ýokary bolsa (meselem, tomusda ulagda 50°C), sowuk ujundaky iň pes temperatura diňe -10°C töweregine düşüp biler, bu bolsa doňmagy kynlaşdyrýar (-18°C ýa-da ondan aşak).
Gowy ýylylyk ýaýramagyna baglylyk
Gyzgyn uç netijeli ýylylyk paýlanyşyna eýe bolmaly; ýogsam, umumy sowadyş işiniň netijeliligi kesgin pese gaçar. Gyzgyn we ýapyk ulag bölüminde ýylylyk paýlanyşy kynlaşýar, bu bolsa işiniň netijeliligini çäklendirýär.
Ýokary baha
Ýokary öndürijilikli TEC modullary, ýokary öndürijilikli Peltier enjamy we onuň bilen baglanyşykly ýylylyk ýaýradyjy ulgamlar kiçi kompressorlardan has gymmatdyr (esasanam ýokary kuwwatly ýagdaýlarda).
4. Tipiki ulanylyş senariýleri
Kiçi awtoulaglar üçin sowadyjylar (6–15L): içgileri, miweleri, dermanlary we ş.m. 5–15°C temperaturada saklamak üçin ulanylýar.
Ulagyň sowuk we ýyly gutulary: uzak aralyklara sürmek üçin amatly bolan sowadyş (10°C) we ýyladyş (50–60°C) funksiýalaryna eýedir.
Ýokary derejeli awtoulaglar üçin asyl enjam konfigurasiýasy: Mercedes-Benz, BMW we ş.m. awtoulaglarynyň käbir modelleri rahatlyk üçin TEC sowadyjylary bilen üpjün edilen.
Lager/daşarky elektrik sowadyjysy: ulagyň güýji ýa-da ykjam elektrik üpjünçiligi bilen ulanylýar, göterilip bolýar.
5. Tehnologiýa ösüş meýilleri
Täze termoelektrik materiallar boýunça ylmy barlaglar
ZT gymmatyny (termoelektrik netijeliligi) ýokarlandyrmak, netijeliligi ýokarlandyrmak üçin Bi₂Te₃ esasly materiallary, nanostrukturaly materiallary, Skutteruditleri we ş.m. optimizirlemek.
Köp basgançakly termoelektrik sowadyş ulgamlary
Has uly temperatura tapawutlaryna ýetmek üçin birnäçe TEC-leriň yzygiderli birikdirilmegi; ýa-da izolýasiýa işini gowulandyrmak we energiýa sarp edilişini azaltmak üçin faza üýtgeýän materiallar (PCM) bilen utgaşdyrylmagy.
Akylly temperatura gözegçiligi we energiýa tygşytlaýjy algoritmler
Aralygy giňeltmek üçin sensorlar + MCU arkaly hakyky wagtda energiýany düzgünleşdirmek (esasanam elektrik awtoulaglary üçin möhüm).
Täze energiýa ulaglary bilen çuňňur integrasiýa
Ulanyjylaryň rahatlyk we amatlylyk isleglerini kanagatlandyrmak üçin netijeli awtoulag sowuk we ýyly gutulary döretmek maksady bilen ýokary woltly platformalaryň elektrik üpjünçiliginiň artykmaçlyklaryndan peýdalanmak.
6. Gysgaça maglumat
Termoelektrik sowadyjy modullar, TEC modullary, Peltier modullary awtoulag sowadyjylarynda kiçi göwrümli, ýeňil sowadyjy, sessiz we ekologiýa taýdan arassa ulanyş ýagdaýlary üçin amatlydyr. Energiýa netijeliligi we temperatura tapawudy bilen çäklense-de, olar belli bir bazarlarda (ýokary derejeli ýolagçy awtoulaglary, lager enjamlary, lukmançylyk sowuk zynjyrly ulag kömegi ýaly) ornuny tutup bolmajak artykmaçlyklara eýedirler. Material ylmynyň we termal dolandyryş tehnologiýasynyň ösmegi bilen, olaryň ulanylyş mümkinçilikleri giňelmegini dowam eder.
TEC1-13936T250 Spesifikasiýa
Yssy tarapyň temperaturasy 30 C,
Imax：36A，
Umaks: 36.5 V
Qmax：650 W
Delta T maksimum：> 66C
ACR: 1.0±0.1mm
Ölçegi: 80x120x4.7±0.1mm
TEC1-13936T125 Spesifikasiýa
Yssy tarapyň temperaturasy 30 C,
Imax： 36A，
Umaks: 16.5V
Qmax：350W
Delta T maksimum： 68 C
ACR：0.35 ±0.1 Ω
Ölçegi: 62x62x4.1±0.1 mm
TEC1-24118T125 Spesifikasiýa
Yssy tarapyň temperaturasy 30 C,
Imax： 17-18A
Umaks: 28.4V
Qmax：305 +W
Delta T maksimum： 67 C
ACR：1.30Ohm
Ölçegi: 55x55x3.5+/_ 0.15mm
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 30-njy ýanwary
